Roodlichttherapie: hoe het je slaap en gezondheid kan verbeteren!

Je hebt er misschien al over gelezen of iemand enthousiast erover gehoord; roodlichttherapie. Steeds meer mensen gebruiken het voor betere slaap, pijnverlichting of een gezondere huid. Maar wat is roodlichttherapie precies, hoe werkt het en wat zegt de wetenschap erover? In deze blog krijg je een helder overzicht, zonder overdreven beloftes maar met eerlijke informatie.

Wat is roodlichttherapie?

Roodlichttherapie, ook wel photobiomodulatie (PBM) genoemd, is een vorm van lichttherapie waarbij je lichaam wordt blootgesteld aan specifieke golflengten van rood en nabij-infrarood licht. Het gaat daarbij om licht met golflengten tussen grofweg 620 en 860 nanometer (nm). Dit wordt ook wel het “therapeutische venster” genoemd, omdat deze golflengten dieper in de huid en het onderliggende weefsel kunnen doordringen dan andere soorten licht.

Het principe is niet nieuw. Rood en nabij-infrarood licht zijn van nature aanwezig in zonlicht, vooral rond zonsopgang en zonsondergang. In de moderne wereld brengen we echter veel tijd binnen door, waardoor we minder van dit licht binnenkrijgen dan onze voorouders. Roodlichttherapie biedt een manier om dat gedeeltelijk te compenseren, met behulp van speciale panelen die deze golflengten gericht uitstralen, gewoon in je eigen huis.

Belangrijk om te weten; roodlichttherapie is geen vervanging van zonlicht. Het bevat geen UVB-straling, dus je maakt er geen vitamine D mee aan. Het is een aanvulling, vooral waardevol in de maanden met weinig daglicht.

Hoe werkt roodlichttherapie?

De werking van roodlichttherapie begint op celniveau. Wanneer rood of nabij-infrarood licht je huid binnendringt, wordt het geabsorbeerd door de mitochondriën, de energiecentrales van je cellen. Specifiek activeert het licht een enzym, dat een sleutelrol speelt in de cellulaire energieproductie.

Dit proces stimuleert de aanmaak van ATP (adenosinetrifosfaat), de energiemolecuul die vrijwel alle processen in je lichaam aandrijft. Meer ATP betekent dat je cellen efficiënter kunnen werken; beter herstel, minder ontsteking en een verbeterde stofwisseling op lokaal niveau.

Daarnaast heeft roodlichttherapie invloed op stikstofmonoxide (NO) en reactieve zuurstofverbindingen, wat bijdraagt aan een betere doorbloeding en een verminderde ontstekingsreactie. Het bijzondere is dat dit niet werkt zoals een medicijn dat op een enkel systeem ingrijpt, maar dat het meerdere biologische processen tegelijkertijd ondersteunt.

De voordelen van roodlichttherapie

Het wetenschappelijk onderzoek naar roodlichttherapie groeit snel. Er zijn inmiddels duizenden studies gepubliceerd, al verschilt de kwaliteit en omvang per toepassingsgebied. Hieronder de 3 gebieden die het meest relevant zijn.

Verbetering van je slaap

Dit is misschien wel het meest interessante voordeel voor iedereen die worstelt met slaapproblemen. Roodlichttherapie kan je slaap op meerdere manieren ondersteunen.

Ten eerste verstoort rood licht, in tegenstelling tot blauw of wit licht, de aanmaak van melatonine niet. Je kunt een roodlichttherapie sessie in de avond doen zonder dat het je biologische klok in de war brengt. Sterker nog; blootstelling aan rood licht kan de melatonineproductie juist ondersteunen. Roodlichttherapie is een hulpmiddel dat je natuurlijk ritme en je biologische klok helpt om beter te slapen.

Een onderzoek liet zien dat 14 dagen roodlichttherapie bij vrouwelijke sporters leidde tot een meetbare verbetering van de slaapkwaliteit en een hogere melatoninespiegel.

Ten tweede helpt roodlichttherapie bij het verlagen van spierspanning en pijn, 2 factoren die veel mensen ’s nachts wakker houden. Als je minder pijn ervaart en je lichaam beter kan ontspannen, val je sneller in slaap en slaap je dieper door.

Ten derde kan de warmte en het rustgevende karakter van een roodlichttherapie sessie functioneren als onderdeel van je avondritueel. Net als een warm bad of een moment van rust, geeft het je lichaam een signaal dat de dag ten einde loopt. Het is een fijne manier om te ontspannen voor het slapengaan.

Wil je meer weten over hoe licht je slaap beïnvloedt en hoe je rood licht verlichting inzet in de avond? Lees dan de blog over rood licht en slaap.

Verminderen van pijn en sneller herstel

Eén van de best onderzochte toepassingen van roodlichttherapie is pijnverlichting. Nabij-infrarood licht dringt diep genoeg door om spieren, gewrichten en bindweefsel te bereiken. Het vermindert ontstekingen, bevordert de doorbloeding en stimuleert het natuurlijke herstelproces.

Dit maakt roodlichttherapie interessant voor mensen met gewrichtspijn, rugpijn, spierpijn na inspanning, of chronische pijnklachten. Diverse meta-analyses tonen aan dat photobiomodulatie een effectieve aanvullende behandeling kan zijn bij pijn. Het is geen wondermiddel dat alle pijn wegneemt, maar het kan een waardevolle aanvulling zijn op andere maatregelen.

Slaap je slecht door chronische pijn? Dan kan roodlichttherapie op 2 fronten helpen; minder pijn overdag en beter slapen ’s nachts.

Goed voor je huid en gezicht

Roodlichttherapie wordt steeds vaker gebruikt voor huidverzorging. Onderzoek laat zien dat specifieke golflengten (vooral rond 630 en 660 nm) de collageenproductie kunnen stimuleren, wat bijdraagt aan een stevigere huid en het verminderen van fijne lijntjes. Ook bij acné, wondgenezing en bepaalde huidaandoeningen worden positieve effecten gerapporteerd.

Let op; voor zichtbare huidresultaten is consistentie nodig. Een enkele sessie doet weinig; de meeste studies gebruiken dagelijkse sessies over periodes van meerdere weken.

Roodlichttherapie lamp; waar let je op?

Als je overweegt een roodlichttherapie lamp aan te schaffen, zijn er een paar punten waar je op moet letten:

• Het vermogen. Een roodlichttherapie paneel moet voldoende krachtig zijn om daadwerkelijk therapeutisch effect te hebben. Zoek naar een paneel met minimaal 300 watt. Kleinere lampjes met een paar watt zijn onvoldoende om diep in de huid door te dringen.
• Golflengten. De meest effectieve combinatie is rood licht rond 630 en 660 nm, gecombineerd met nabij-infrarood licht rond 810, 830 of 850 nm. Die combinatie dekt het therapeutische venster af en biedt zowel een oppervlakkige als diepere werking.
• Flikkervrij. Goedkope panelen kunnen flikkeren op een frequentie die je ogen niet waarnemen maar je hersenen wel registreren. Dat is ongunstig voor ontspanning en slaap. Kies een paneel dat expliciet flikkervrij is.
• Geen wifi of bluetooth. Sommige panelen bevatten draadloze verbindingen voor bediening via een app. Dat is handig, maar er zijn zorgen dat elektromagnetische straling (EMF) de positieve effecten van roodlichttherapie kan verminderen. Panelen zonder draadloze verbinding zijn daarom beter.
• Grootte. Hoe groter het paneel, hoe meer lichaamsoppervlak je in één keer kunt behandelen en hoe korter de sessie hoeft te duren. Een paneel van minimaal 60 bij 30 cm is een goed startpunt voor thuisgebruik.

Ik gebruik zelf een roodlichttherapie paneel van Sunsbest. Deze voldoet aan alle bovenstaande punten; voldoende vermogen, 5 golflengten (630, 660, 810, 830 en 850 nm), flikkervrij en zonder wifi of bluetooth.

Verschil tussen roodlichttherapie en rood licht verlichting

Dit is een veelgemaakte verwarring. Een rood licht lamp met E27-fitting (zoals de Alina-lampen waar ik eerder over schreef) is iets heel anders dan een roodlichttherapie paneel.

Roodlichttherapie paneel

Een roodlichttherapie paneel heeft tientallen tot honderden LED’s, een veel hoger vermogen en meerdere golflengten, inclusief nabij-infrarood.

Het is bedoeld voor gerichte kortdurende sessies en werkt op celniveau. 

Beide hebben hun plek in een gezonde routine. De rood licht lamp gebruik je in de avond na als  verlichting in huis. Het roodlichttherapie paneel gebruik je voor gerichte sessies, bijvoorbeeld ’s ochtends voor energie of ’s avonds voor ontspanning en pijnverlichting. 

Lees meer over rood licht (sfeer)verlichting in het artikel over rood licht en slaap.

Rood licht lamp

Deze lamp (peertje) geeft verspreid rood licht met een laag vermogen (rond 9 watt) en een enkele golflengte (630 nm).

Deze speciale ledlamp met E27 fitting (of E14) met anti-flikkering technlogie, gebruik je gewoon in de lampen in huis in plaats van een (felle)witte blauwlicht ledlamp.

Het is perfect als avondverlichting om je melatonineproductie te beschermen, maar het dringt niet diep genoeg door voor therapeutische effecten op cellen, spieren of gewrichten. 

3 kleuren lamp

Deze ledlamp met E27 fitting, zonder flikkering kun je op de kleur wit, amber of rood zetten. Voor iedere gelegenheid is er de juiste kleur. 

Ik gebruik zelf deze lamp overal in huis.

Wat kun je verwachten?

Hoe snel je effect merkt, verschilt per persoon en per toepassing. Ga er in ieder geval van uit dat je voor langere tijd geregeld gebruik moet maken van een roodlichttherapie voor de beste resultaten op termijn. Verwacht geen resultaat naar een paar sessies, consistentie is de sleutel. 

Wat je ook niet moet verwachten is dat roodlichttherapie al je problemen in één keer oplost. Het werkt het beste als onderdeel van een breder pakket aan gezonde gewoontes, goede slaaphygiëne, voldoende beweging, een gezond voedingspatroon en waar nodig professionele begeleiding.

Een sessie duurt gemiddeld 10 minuten (of korter of langer). De meeste mensen doen dit dagelijks of om de dag. Je kunt het paneel in de ochtend gebruiken voor energie en alertheid, of in de avond als onderdeel van je afsluitritueel voor de nacht.

Veelgestelde vragen:

Is het veilig?

Ja, roodlichttherapie wordt beschouwd als een veilige methode zonder bekende ernstige bijwerkingen, mits je je aan de aanbevolen sessieduur houdt. Het licht bevat geen UVB-straling, dus je kunt er niet door verbranden. Kijk niet rechtstreeks in het paneel als nabij-infrarood licht aanstaat, want dat kan oncomfortabel zijn voor je ogen.

Hoe lang duurt een sessie?

Voor de juiste sessieduur lees de beschrijving van het apparaat. De sessieduur kan afhangen van het doel van de sessie, hoe ver je van het roodlichttherapie paneel af staat, het vermogen en de grootte van het apparaat.

Kan ik roodlichttherapie combineren met andere slaaptips?

Absoluut, en dat is zelfs aan te raden. Roodlichttherapie versterkt het effect van andere slaapgewoontes zoals een vast slaapritme, beperking van cafeïne en een goede slaapomgeving en gebruik van rood licht lampen in huis. Het is een bouwsteen, een mooi hulpmiddel, geen alleenstaande oplossing.

Roodlichttherapie als onderdeel van een betere slaap

Roodlichttherapie is geen wondermiddel, maar het is een veelbelovende en wetenschappelijk onderbouwde aanvulling op een gezonde leefstijl. Vooral de combinatie van betere slaap, minder pijn en meer energie maakt het interessant voor iedereen die werkt aan een betere nachtrust. Roodlichttherapie ondersteunt je biologische klok, het is niet verstorend voor de aanmaak van het donkerhormoon melatonine.

Begin met de basis; goede slaapgewoontes, de juiste verlichting in de avond en aandacht voor je dagritme. Roodlichttherapie kan daar een waardevolle laag aan toevoegen.

Roodlichttherapie is een fijn hulpmiddel voor je slaap en je gezondheid!

Meer lezen over rood licht in huis? Lees mijn blog:”Beter slapen met rood licht in huis; zó pas je het toe!”
Wil je aan de slag met het verbeteren van je slaaphygiëne? Neem een kijkje op mijn blog: “Slaaphygiëne; dé essentiële basis voor beter slapen!”