Snurken is een welbekend probleem in de slaapkamer. Iedereen kent het geluid; van zacht geluid tot snoeihard. Voor de één een grappig geluid maar voor de ander een dagelijkse frustratie die de nachtrust ernstig verstoord. De slaapkwaliteit van de partner kan door snurken negatief beïnvloed worden, maar ook van de snurker zelf. Slecht slapen door snurken is vaak een onderschat probleem, wat wel grote gevolgen kan hebben voor je relatie, je gezondheid en je energie.
Hoe komt het dat je snurkt? En wat kun je eraan doen? Is het gevaarlijk?
De antwoorden hierop lees je in deze blog.
Wat is snurken?
We snurken allemaal weleens. Dat gebeurt vooral als we op onze rug slapen en alcohol op hebben. In de meeste gevallen is snurken een probleem van de keel. Tijdens de slaap ontspannen je keelspieren. Het gevolg kan zijn dat het volgende naar achteren gaat zakken; je tong, je huig of de weke delen achterin je keel. De holte in je keel kan daardoor vernauwen en het keelweefsel begint te trillen; je gaat snurken. Een grote hoeveelheid lucht stroomt met moeite door een smalle doorgang waardoor het vernauwde deel gaat trillen en geluid maken, net als een leeglopende ballon. Je keelholte is dan gedeeltelijk afgesloten. Snurken komt het meest voor in de slaap tijdens een rugligging. Het kan wel ook tijdens de slaap in zijligging gebeuren.
Lichte snurkers komen vaker voor dan zware snurkers.
Er zijn verschillende geluidssterktes bij snurken; van zacht gesnurk tot keihard gesnurk. Het volume van het snurkgeluid ligt tussen de 30 en 60 dB, soms 80/90 dB.
Snurken kan eerst rustig beginnen maar kan op den duur extreem worden.
Het grootste deel van de snurkende mensen snurken constant. Maar er zijn ook personen die af en toe snurken door een zware verkoudheid, een allergie of alcoholgebruik.
Rugslapers ademen voornamelijk door hun mond en dat verhoogt de kans op snurken. Door je neus ademen vermindert de kans op snurken.
Het kan genetisch bepaald zijn dat je keelholte vernauwd is. Dat geeft een verhoogde kans op snurken.
Bij ouderen komt luid en veel snurken vaker voor. De reden hiervoor is het dikker worden van de zachte weefsels in de keelholte.
Snurken kan op zich niet direct slecht of gevaarlijk zijn voor je gezondheid, behalve als snurken je slaap verstoort en/of dat van je partner. Het snurken kan ook een teken zijn dat je slaapapneu hebt. Daarover verderop meer.
Snurkende partner
Als partner van een snurker kun je enorm veel last hebben van het gesnurk in de nacht. Het is uitermate lastig om door hard gesnurk heen te slapen in de nacht. Je kunt serieuze slaapproblemen krijgen; het wordt moeilijk door het harde geluid om goed te slapen; het houd je uit je slaap. Daar komt ook nog bij dat je je heel erg kunt irriteren aan het luide gesnurk van je partner (die wel lekker slaapt). Het is een vorm van stress en dat zorgt er ook voor dat je alert bent en vervolgens lastig in slaap kunt vallen. Om goed in slaap te kunnen vallen is het belangrijk dat je ontspannen en rustig bent. Helaas kunnen er relatieproblemen ontstaan door snurken. Soms wordt de snurker verbannen naar een andere kamer, zodat de ander een gezonde nachtrust kan krijgen. Dit wordt vaak gedaan met flinke tegenzin; het snurken kan stress geven in je relatie en ervoor zorgen dat je (tijdelijk) niet meer samen in één bed kunt slapen.
Mannen en vrouwen
Ben je man? Dan heb je meer kans om te gaan snurken dan een vrouw. Ongeveer 50% van de mannen snurkt, met name als ze ouder zijn dan 50 jaar. Dit komt door het mannelijke hormoon testosteron wat zorgt voor vetophoping in de keel. Naarmate de hoeveelheid testosteron toeneemt, zal het zachte weefsel meer opzwellen. De tong van een man bevat ook meer vet en dat belemmert vaker de doorgang voor de lucht.
Wat gebeurt er na de menopauze bij vrouwen? Dan is het aantal snurkende vrouwen ongeveer gelijk aan het aantal mannen dat snurkt. Daarbij verdubbelt de kans op slaapapneu.
Gevolgen snurken
Als jij of je partner snurkt dan kun je last hebben van de volgende klachten:
- Hoofdpijn.
- Droge mond in de ochtend.
- Vermoeidheid.
- Slechte concentratie.
- Prikkelbaar zijn.
- Geheugenproblemen.
- Slaperigheid.
- Sombere gedachten.
- Verminderd alert zijn.
- Stemmingswisselingen.
Op de lange termijn kan slaaptekort (door o.a.snurken) een verhoogd risico geven op:
- Hart- en vaatziekten.
- Diabetes type 2.
- Obesitas.
- Kanker.
- Depressie.
Slaapapneu
Slaapapneu is een slaapgerelateerde ademhalingsstoornis of slaapapneusyndroom (SAS). De drie meest voorkomende zijn: het obstructief slaapapneusyndroom (OSAS), het centrale slaapapneusyndroom (CSAS) en het obesitas-hypoventilatiesyndroom( OHS).
Slaapapneu is het stoppen met ademhalen tijdens de slaap. Daarbij is er meestal sprake van een volledige afsluiting van de keelholte (obstructief slaapapneu; OSA). Vervolgens wordt degene kort wakker; de ademhaling komt weer op gang en de slaap wordt weer hervat. Het grote verschil met snurken is dat bij snurken de keelholte gedeeltelijk afgesloten is. Bij het centrale apneu syndroom (OSAS) geven de hersenen geen seintje om adem te halen.
Overmatig of luid snurken kan ook een teken zijn van slaapapneu.
De meeste snurkers hebben geen slaapapneu. In principe snurken degenen met een slaapapneu vaak wel.
Vrouwen kunnen (obstructieve) slaapapneu hebben zonder dat ze snurken of last hebben van slaperigheid. De klachten die zij hebben zijn; ochtendhoofdpijn, stemmingsstoornissen en vermoeidheid overdag. Bij deze klachten kan het moeilijk zijn om een slaapapneu vast te stellen. Er zal eerder gedacht worden aan slapeloosheid of insomnie (chronische slapeloosheid). Een slaaponderzoek (Polysomnografie) kan dan duidelijkheid geven.
Behandeling voor een slaapapneu is erg belangrijk. Heb je het vermoeden dat jij of je partner slaapapneu heeft, dan is het zaak om zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan om je te laten doorverwijzen naar een KNO-arts en een slaapcentrum. Daar kunnen ze onderzoeken wat er precies aan de hand is.
Onbehandelde slaapapneu kan onder andere de volgende klachten veroorzaken;
- Hoofdpijn.
- Gefragmenteerde slaap.
- Vermoeidheid.
- Minder goed cognitief (geestelijk) functioneren.
- Verhoogde slaperigheid overdag.
- Hoge bloeddruk.
- (Ernstige) hart- en vaatziekten.
- Diabetes type 2.
- Depressie.
Wie heeft er meer kans op snurken?
Het is niet helemaal duidelijk waarom de één wel snurkt en de ander niet. In principe kan snurken geen kwaad, zolang er maar geen sprake is van een slaapapneu of ernstige slaapproblemen. Voor jou is het erg vervelend als je partner snurkt. Maar als je zelf snurkt kan dat ook je nachtrust verstoren.
Je hebt meer kans om te gaan snurken als je:
- Op je rug slaapt.
- Last hebt van overgewicht.
- Een allergie hebt.
- Alcohol hebt gedronken.
- Rookt.
- Je neus verstopt is.
- Slaapmiddelen gebruikt.
- Antidepressiva slikt.
- Oververmoeidheid bent.
- Ouder wordt (50 jaar of ouder).
- Verkouden bent.
- Zwanger bent.
- Een vernauwde, aangeboren keelholte hebt.
Wat te doen als je snurkt
Je kunt je leefstijl gaan verbeteren door:
- Af te vallen.
- Minder of geen alcohol drinken.
- Stoppen met roken.
- Geen slaapmiddelen meer te gebruiken.
- Te stoppen met antidepressiva (als het kan).
- Meer bewegen; hoe meer je beweegt, hoe kleiner de kans dat je gaat snurken.
Deze gedragsveranderingen kunnen goed helpen bij snurken en zijn gezondheidsbevorderend.
Praktische tips tegen snurken
- Gebruik een neusspray met alleen een zoutoplossing bij een verstopte neus.
- Niet op je rug gaan liggen in bed. Een tennisbal vastmaken aan je pyjama kan helpen om niet meer op je rug te draaien in de nacht. Je stopt een tennisbal in een washandje die je vervolgens vast naait (met klitteband) aan de achterzijde van je pyjama.
- Je kunt een neusspreider gebruiken tijdens je slaap die je neusvleugels spreidt, zodat je beter door je neus kan ademen.
- Gebruik oordoppen (op maat) als je partner te hard snurkt.
Algemene slaaptips:
- Ga op een vaste tijd naar bed en sta altijd op dezelfde tijd op.
- Bij piekeren; ga 15 minuten in de avond gebruiken om te piekeren zodat je niet in bed piekert. Lees ook mijn blog: “Ik kan niet slapen door piekeren”.
- Beperk schermgebruik in de avond, zeker het uur voordat je gaat slapen.
- Drink geen koffie in de late namiddag en avond. Lees ook mijn blog: “Koffie en cafeïne“.
- Dim je lampen in de avond.
- Ga een bedritueel toepassen zodat je makkelijker kunt slapen.
Lees meer over slaap in mijn blog: “De kracht van goed slapen”.
Wanneer naar de dokter bij snurken
Het kan zijn dat bovenstaande leefstijlveranderingen en praktische tips niet helpen om minder te snurken. Dan kun je het beste contact opnemen met de huisarts en je laten doorverwijzen naar een KNO-arts of een slaapcentrum; zeker bij de aanwezigheid van ademstops. Daar zal onderzocht worden waar het snurken vandaan komt. Aan de hand van de oorzaak zal een juiste behandeling worden ingezet. Je kunt dan denken aan het rechtzetten van een neustussenschot, neuspoliepen laten verwijderen of het aanmeten van een anti-snurkbeugel, die je in de nacht moet dragen. Zo’n beugel zorgt ervoor dat je kaak naar voren komt en houdt je tong op zijn plaats. Er komt zo meer ruimte vrij in je luchtwegen. Bij aanwezigheid van een slaapapneu wordt in principe een therapie ingezet van continue positieve luchtdruk; continuous positive airway pressure (CPAP). Dit is een neusmasker waarbij lucht uit de slaapkamer onder de druk de neus in gaat zodat de luchtweg niet wordt afgesloten.
Wat kun je nog meer doen?
Als je zelf snurkt; vraag aan je partner of je ook stopt met ademhalen tijdens de slaap. Snurkt je partner? Hoeveel? En hoe hard? Neem de tijd om echt goed te luisteren naar het gesnurk van je partner en/of hij/zij ademstops heeft. Zijn deze aanwezig? Dan is het van essentieel belang voor je gezondheid of de gezondheid van je partner om naar de huisarts te gaan.
Het is niet makkelijk om leefstijlveranderingen toe te gaan passen in je levensstijl in het geval dat je snurkt. Maak kleine stapjes zodat je het beste blijvende resultaat kunt krijgen om minder te snurken en om veel beter te gaan slapen. Leg aan je partner uit dat het gesnurk van hem/haar kan verminderen door het verbeteren van de genoemde leefstijlveranderingen en tips, zodat jij een betere nachtrust kunt krijgen.
Heb je naast snurken ook last van (chronische) pijn? Lees dan mijn blog: “Ik kan niet slapen door pijn”.
Conclusie
Snurken kan een nare verstoorder zijn van je slaap of dat van je partner. Je kunt klachten krijgen doordat je niet goed slaapt en vaak wakker wordt. Slaaptekort heeft altijd directe gevolgen voor de dag erop en op de lange termijn kunnen deze (vrij) ernstig zijn. Voor je slaap en je algehele gezondheid is het van belang om zo goed mogelijk te gaan slapen. Bij snurkproblemen die ten koste gaan van jouw slaapkwaliteit of dat van je partner, is het aan te raden om de genoemde leefstijlveranderingen en tips toe te gaan passen. Je kunt genoeg doen om het snurken te verminderen. Stop jij of je partner ‘s nachts met ademhalen? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je huisarts; wacht daar niet mee.
Heb je moeite met het veranderen van je leefstijl? Zoek dan hulp van een diëtist, huisarts of coach.