Samen slapen klinkt knus, romantisch en vanzelfsprekend. Een relatie kan je slaap zowel positief als negatief beïnvloeden. Slapen in hetzelfde bed kan ook problemen opleveren; van wakker liggen door het gesnurk van je partner of juist rustiger slapen door de nabijheid. Hoe werkt dat precies en wat kun je doen om samen beter te slapen?
Waarom je relatie invloed heeft op je slaap
Slaap bestaat uit een fysiek, psychisch en emotioneel aspect. Het houdt meer in dan alleen slapen om te herstellen en te rusten. Als je meer tevreden bent over je relatie met je partner, dan ervaar je een betere slaapkwaliteit. Een goede band kan dus beschermend werken voor je slaap. Is dit minder of niet het geval? Dan is de relatie meer stressvol en kan een negatief effect hebben op je nachtrust. Ruzies en spanningen in je relatie kunnen je nachtrust erg verstoren. Het is dus belangrijk om een goede relatie met je partner te hebben om goed te kunnen slapen.
Relatiestress
Relatieproblemen veroorzaken stress en is een belangrijke oorzaak van een verstoorde slaap. Stress veroorzaakt een lichamelijke reactie; de vecht-of vluchtreactie en houdt je wakker en alert. Een onopgeloste ruzie zorgt voor piekeren in de nacht. Grote kans dat je dan uren lang wakker ligt en angstgevoelens over de relatie ervaart. Waarschijnlijk maak je ‘s nachts de problemen veel erger in je hoofd en twijfel je misschien ook wel over de relatie zelf. Het resultaat is een vreselijke nacht met veel te weinig slaap.
Gaat het om een relatief kleine ruzie of onenigheid wat binnen een dag of een paar dagen weer opgelost is, dan kan dat al effect hebben op de kwaliteit van je slaap en je dagelijks functioneren. Zodra het ‘kleine’ probleem opgelost is, verdwijnt het slaapprobleem meestal ook.
Slaap je al langer slecht?
Zodra de problemen dieper en verder gaan dan kun je structureel last hebben van langdurige stress door de relatieproblemen. Dan ontstaat er chronische slapeloosheid waarbij er langdurig problemen kunnen zijn met het in slaap vallen, doorslapen en/vroeg wakker worden en het opgelopen slaaptekort brengt de nodige negatieve klachten met zich mee en verhoogt de kans op ziektes.
Met ruzie naar bed?
Het beste is om niet met ruzie naar bed te gaan. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Als je ruzie wit uitpraten maar je partner niet, dan wordt het lastig. Misschien kunnen jullie hierover afspraken maken.
Wat het vaak nog erger maakt is wanneer je partner wel lekker slaapt als een roosje en jij niet. Dan komt er extra frustratie en boosheid bij kijken en lukt het helemaal niet meer om ontspannen in bed te kunnen liggen en rustig in slaap te kunnen vallen.
Vicieuze cirkel
Slecht slapen zorgt voor een minder stabiele mindset. Je bent moe, niet uitgerust, prikkelbaar, sneller boos en minder flexibel. Dat maakt dat er sneller ruzie ontstaat of dat je bestaande problemen juist erger kunnen worden. Het gevolg is dat je nóg slechter gaat slapen en kom je in een neerwaartse vicieuze cirkel terecht. Relatieproblemen zorgen voor slecht slapen en slecht slapen leidt weer tot verergering van de problemen in de relatie en zo gaat het maar door.
Samen slapen in bed
Een heleboel factoren kunnen meespelen bij slecht slapen in bed naast je partner. Denk aan de volgende zaken:
Fysieke factoren:
- (Hard en veel) Snurken kan een mega slaapverstoorder zijn.
- Praten in de slaap.
- Geluid van het ademhalen van je partner.
- Ook onrustig slapen met veel beweging zoals; woelen en draaien. Een beweeglijke partner kan je onnodig wakker houden of maken.
- Rusteloze benen (RLS) kunnen zowel jouw nachtrust als die van je partner negatief beïnvloeden en andersom.
Verschillende leefritmes:
- Een ander leef- en slaapritme dan je partner. Jij bent bijvoorbeeld een avondmens en gaat later naar bed, maar je partner ligt het liefste om 22.00 uur in bed.
- Verschillende werktijden, bijvoorbeeld avond- of nachtdiensten.
Verschillende voorkeuren:
- Misschien wil jij een warme, behaaglijke slaapkamertemperatuur en je partner wil in de winter gewoon met het raam open slapen in de kou.
- Je partner neemt veel plek in en wil graag breed liggen in bed.
- Eén matras voor beiden, waardoor de één meer comfort ervaart dan de ander. Jij wilt misschien een zachter matras.
- Eén groot dekbed, waarbij je partner vaak de deken naar zich toe trekt.
Stress:
- Ruzie of spanning voordat je gaat slapen.
- Onopgeloste stress door (kleine) irritaties die je bij je partner voelt of bijvoorbeeld stress door je werk.
- Piekeren over van alles en nog wat, waaronder problemen in je relatie, je eigen slaapvermogen en gezondheid.
Waarom samen slapen vaak toch beter werkt
Ondanks dat er problemen kunnen zijn door samen te slapen, heeft samen slapen ook voordelen.
De nabijheid van je partner kan je helpen om rustiger en beter te slapen. Dat komt door de volgende factoren:
- Een verhoogde aanmaak van het ‘knuffelhormoon’ oxytocine.
- Vrijen met je partner (of iemand anders) kan een positief effect hebben op de slaap, helemaal bij het bereiken van een orgasme. Maar ook als je tevreden bent met de seks. Het is de moeite waard om met je partner te praten over het inzetten van seks om beter te kunnen slapen. De reden hierachter kan zijn dat je meer ontspannen bent en een veiliger gevoel ervaart na een vrijpartij. Deze effecten maken het makkelijker om in slaap te vallen. Het hormoon oxytocine komt vrij bij een orgasme wat bij hogere niveaus kan leiden tot een betere algehele kwaliteit van leven en een verlaging van stress. Goede seks is zeer slaapbevorderend.
- Een snellere daling van je hartslag.
- Het gevoel van veiligheid en geborgenheid helpt bij sneller in slaap vallen.
- Je verbondenheid wordt groter bij het delen van hetzelfde bed.
Gevolgen slaaptekort
Een slaapgebrek heeft naast fysieke negatieve gevolgen ook mentale. Door een slaaptekort raak je meer vermoeid en kun je minder hebben. Dan is het lastiger om een conflict goed op te lossen. Vooral als je dan ook nog veel te snel boos wordt op je partner, kunnen kleine irritaties uitmonden in flinke ruzies. Heb je door gebrek aan slaap ook nog klachten als; hoofdpijn, negatieve gedachten, stemmingswisselingen en geheugenproblemen? Dan ben je vaak veel minder in staat om optimaal te functioneren en dat kan weer een negatief effect hebben op je relatie.
Een snurkende partner kan je tot wanhoop drijven en dat kan een negatief effect hebben op de relatie. Dan is apart slapen wellicht de beste oplossing.
Het is belangrijk dat beide partners samen besluiten om apart te gaan slapen. Het is beter om geen extra spanningen te veroorzaken in je relatie door in de logeerkamer te verblijven, terwijl je partner er totaal niet achter staat. Aan de andere kant is jouw nachtrust, gezondheid en welzijn erg belangrijk en reden genoeg om tijdelijk te kiezen voor apart slapen.
Beter slapen
Beter slapen zorgt voor betere relaties met de mensen om je heen, op het werk en met je partner. Je voelt je gelukkiger, positiever en stabieler. Je krijgt meer gedaan op een dag en kunt beter met tegenslagen omgaan, je bent minder vaak ziek met een beter gewicht en bloeddruk en minder medicijngebruik. Een goede relatie biedt geborgenheid en veiligheid, wat erg belangrijk is om beter te kunnen slapen. Een onveilig gevoel leidt tot waakzaamheid en lichter slapen.
Praktische tips om samen beter te slapen
Er zijn gelukkig oplossingen om de problemen en uitdagingen te verbeteren. Een kleine aanpassing kan al helpen:
- Creëer een slaapvriendelijke slaapkamer;
- Ieder een eigen matras, ingesteld op jouw eigen slaapbehoefte en die van jouw partner.
- Twee dekbedden.
- Goede hoofdkussens.
- Maak de slaapkamer zo donker en stil mogelijk.
- Probeer een fijne slaapkamertemperatuur voor beiden te realiseren; niet té warm of té koud, zo’n 19°C.
- Ga aan de slag met het verzinnen en uitvoeren van een gezamenlijke slaaproutine. Het beste is om allebei zoveel mogelijk waar kan, dezelfde bed- en opstaantijden aan te houden. Dat is sowieso goed voor je eigen slaap maar geeft ook meer onderlinge verbondenheid.
- Gebruik slaaphulpmiddelen:
- Oordoppen bij snurken of ander storend geluid.
- Een slaapmasker bij te veel licht.
- Een verzwaringsdeken.
- Sleep divorce oftewel apart slapen. Als het écht niet gaat.
Sleep divorce
Apart slapen kan dus een uitkomst zijn voor ongemak tijdens de nacht. Een onrustige of snurkende partner kan de aanleiding zijn om in een andere kamer te gaan slapen. Een sleep divorce is vaak een laatste oplossing om de nachtrust van de niet-snurkende partner te beschermen .
Snurken is vaak de boosdoener; het vaak harde geluid is een bekende verstoorder van de slaap. Er zijn wel manieren om snurken te verminderen. Maar lukt dat niet? Dan is het beter om tijdelijk apart te slapen om bij te tanken en beter te functioneren overdag, wat de relatie vaak alleen maar ten goede komt. Apart slapen betekent niet dat er geen liefde, verbondenheid of intimiteit meer is.
Let hier op
Kijk wel uit dat je genoeg intimiteit behoudt in de relatie. Praat met elkaar en zoek elkaar op om toch op dat vlak elkaar niet uit het oog te verliezen. Blijf praten over ‘het slapen’ en ga na een tijdje weer bij elkaar slapen. Apart gaan slapen kan altijd weer.
In een ander bed slapen betekent niet dat je een slechte relatie hebt. Het is vaak een tijdelijke noodoplossing. Je kiest voor gezondheid, rust en een relatie vol liefde die juist daardoor beter wordt overdag.
Wanneer apart slapen?
- Bij een slaapverstoring die door de andere partner wordt veroorzaakt.
- Wanneer je een belangrijke werkafspraak hebt waar je uitgerust en scherp moet zijn.
- In het geval dat de jonge kinderen beide ouders uit hun slaap houden.
Wat je zelf nog kunt doen:
- Zorg goed voor jezelf; neem genoeg tijd voor ontspannende momenten of bezigheden gedurende de dag waardoor je kunt bijtanken.
- Werk aan je eigen geluk en welzijn.
- Verhoog je zelfvertrouwen.
- Meditatie en mindfulness kunnen hierbij ook al heel goed helpen en dat hoeft niet veel tijd te kosten. Het is fijne manier om snel te kunnen ontspannen.
- Verlaag je stress zodat je je minder zorgen hoeft te maken.
Andere oplossingen
- Praat open, zonder te oordelen over de problemen die je ervaart tijdens het slapen. Dat zorgt eerder voor begrip bij je partner en benoem het gezamenlijke doel; samen beter slapen!
- Stop voldoende energie in de relatie, want niet alles gaat vanzelf. Ga regelmatig samen iets doen buitenshuis als partners zonder kinderen. Je bent meer dan alleen ouder.
- Relatietherapie. Soms kom je er gewoon niet meer uit omdat je beiden elkaars’ taal’ niet (meer) spreekt. Dan kan therapie wellicht de relatie met je partner herstellen en misschien zelf redden. Een meer laagdrempelige manier is het volgen van de online cursus; “Betere relaties”.
Communicatie
De juiste communicatie is essentieel in een goede relatie. Vooral bij problemen in de relatie draait alles om praten met elkaar op de juiste manier. Liefde is een werkwoord; je zult beiden moeite moeten blijven doen voor de ander en de relatie. Ruzie maken mag natuurlijk, maar dan moet er wel de voorwaarde zijn dat je je gevoelens en gedachten vrij kan uiten zonder dat de basis meteen onderuit wordt getrapt. Het werkt averechts en enorm kwetsend als de één al snel roept dat het misschien beter is om uit elkaar te gaan. Flap er dus niet alles uit zonder na te denken. Relatietherapie kan helpen bij het verbeteren van de communicatie.
Wanneer hulp zoeken
Is je relatie écht niet goed? Heb jij een flink slaaptekort? Nemen de ruzies toe? Vermoed je een slaapapneu? Dan kan het verstandig zijn om hulp te gaan zoeken. Dat kan zijn om de relatie te verbeteren en/of beter te willen slapen. Een slaapcoach kan je helpen met beter slapen. Lichamelijke klachten kunnen bekeken worden door een arts en een psycholoog kan hulp bieden bij mentale klachten en relatieproblemen.
Relatie en slapen
Slaap en relatie zijn nauw met elkaar verbonden. Je nachtrust kan juist versterkt worden door een liefdevolle relatie. Relatie stress leidt vaak tot verstoring van de slaap. Maar ook verschillen in fysieke factoren zoals snurken en verschillende routines kunnen samen slapen bemoeilijken. Je kunt je slaap én je relatie verbeteren door open te praten, een fijne slaapbevorderende situatie in de slaapkamer te realiseren, de praktische tips toe te gaan passen en eventueel naar andere oplossingen te zoeken.
Zijn de problemen in je relatie te groot en slaap je écht slecht? Dan kan professionele begeleiding van een slaapcoach, psycholoog of online hulp voor een betere relatie een goede oplossing zijn om weer met rust en plezier samen met je partner te slapen.